Biopsja mammotomiczna (BMU)
Biopsja mammotomiczna, nazywana także biopsją gruboigłową wspomaganą podciśnieniem, to nowoczesna metoda diagnostyki niewyczuwalnych guzków piersi, zwykle o średnicy do 10 mm. Zabieg wykonywany jest w znieczuleniu miejscowym, pod kontrolą USG i trwa około 15 minut. W trakcie procedury igłę wprowadza się tylko raz, co pozwala na pobranie kilku wycinków tkanki bez konieczności jej ponownego zakładania. Czasami możliwe jest całkowite usunięcie zmiany, jednak podstawowym celem biopsji jest uzyskanie materiału do badania histopatologicznego i precyzyjna diagnostyka.
Biopsja gruboigłowa
Biopsja gruboigłowa (tru-cut) to podstawowe badanie diagnostyczne w przypadku guzków piersi podejrzanych o charakter nowotworowy. Pozwala określić, czy zmiana jest łagodna czy złośliwa, a w przypadku raka – ustalić jego typ.Zabieg wykonywany jest w znieczuleniu miejscowym, pod kontrolą USG. Pobiera się kilka wycinków tkanki – w odróżnieniu od biopsji mammotomicznej, igłę wprowadza się tyle razy, ile wycinków jest potrzebnych. Biopsja tru-cut pozwala także rozpoznać część zmian łagodnych (np. gruczolakowłókniaka), choć w niektórych przypadkach dla ostatecznej diagnozy konieczne jest chirurgiczne usunięcie guzka.
Biopsja cienkoigłowa
Biopsja cienkoigłowa była kiedyś powszechnie stosowana, jednak obecnie w ośrodkach specjalistycznych nie wykonuje się jej rutynowo. Powodem jest zbyt wysoki odsetek nieprecyzyjnych wyników oraz ograniczona ilość informacji diagnostycznych, jakie dostarcza to badanie.
Punkcja torbieli piersi
Punkcja torbieli wykonywana jest u pacjentek z bolesną, wyczuwalną zmianą, gdy w badaniu USG potwierdzona zostaje torbiel prosta. Zabieg ma znaczenie zarówno lecznicze, jak i psychologiczne – pozwala pozbyć się dolegliwości bólowych oraz lęku związanego z obecnością guzka. W przypadku torbieli z pogrubiałą ścianą lub zmianami wewnętrznymi konieczna jest biopsja mammotomiczna – sama punkcja byłaby błędem. Należy pamiętać, że torbiele mogą się odnawiać i zabieg nie gwarantuje trwałego wyleczenia. Punkcje cienkoigłowe stosuje się także przy torbielach mlecznych (gdy istnieje ryzyko infekcji) oraz w leczeniu ropnia piersi – umożliwiają wówczas pobranie materiału do badania bakteriologicznego. Zabieg wykonywany jest bez znieczulenia.
Biopsja tarczycy
Biopsja tarczycy wykonywana jest pod kontrolą USG, bez znieczulenia. Pacjentki zwykle określają ją jako niemal bezbolesną, dzięki użyciu bardzo cienkiej igły. Do badania kwalifikuje się pojedyncze guzki powyżej 10 mm lub w przypadku mnogich zmian – guz dominujący.
Wyniki oceniane są w klasyfikacji Bethesda (I–V):
- Bethesda I – wynik niediagnostyczny, zwykle konieczne powtórzenie biopsji po ok. 6 tygodniach.
- Bethesda II – zmiana łagodna, niewymagająca dalszego leczenia, chyba że guzek jest duży i daje objawy uciskowe.
- Bethesda III – wskazanie do ponownej biopsji lub rozważenia leczenia operacyjnego.
- Bethesda IV i V – konieczność leczenia chirurgicznego.
Przed zabiegiem pacjentka powinna posiadać aktualne badanie USG tarczycy, a konsultacja endokrynologiczna jest mile widziana.
Usunięcie guzka piersi
Operacja wymaga wcześniejszej kwalifikacji u lekarza prowadzącego. Przed zabiegiem należy omówić przyjmowane leki, szczególnie przeciwzakrzepowe – dopuszczalne są zastrzyki (np. Clexane, Fragmin, Neoparin). Pacjentki z chorobami kardiologicznymi czy psychiatrycznymi powinny kontynuować stałe leczenie i poinformować o nim chirurga. Zabieg wykonywany jest najczęściej w znieczuleniu miejscowym (czasem ogólnym, np. przy dużych lub głęboko położonych zmianach). Trwa zwykle 20-60 minut. Rana zamykana jest szwem wchłanialnym, a po operacji zaleca się noszenie stanika przez kilka dni.
Wskazaniem do usunięcia są głównie guzki wyczuwalne w badaniu palpacyjnym. Zmiany niewyczuwalne kwalifikują się do biopsji mammotomicznej, chyba że wymagają chirurgicznego usunięcia (np. szybko rosnące). W niektórych przypadkach konieczna jest wcześniejsza biopsja w celu potwierdzenia łagodnego charakteru zmiany. Pacjentka powinna przyjść z osobą towarzyszącą i nie prowadzić pojazdów po zabiegu. Bezpośrednio po operacji podawane są leki przeciwbólowe.
W szpitalu Medfemina we Wrocławiu wszystkie podane zabiegi wykonuje dr n. med. Zbigniew Obuszko, doświadczony chirurg piersi – onkolog.
