Tłuszczak
Tłuszczak to łagodny nowotwór zbudowany z komórek tłuszczowych, otoczonych cienką torebką. Zwykle umiejscawia się tuż pod skórą, nie zawiera komórek rakowych i nie stanowi zagrożenia dla zdrowia. Najczęściej występuje jako pojedyncza zmiana, rzadziej spotyka się odmiany zawierające dodatkowo naczynia krwionośne, komórki mięśniowe czy szpikowe. Przyczyny powstawania tłuszczaków nie są do końca poznane, jednak wiadomo, że pewną rolę odgrywają czynniki genetyczne i urazy. Najczęściej rozwijają się one u osób w wieku 40-60 lat, choć mogą pojawić się w każdym okresie życia.
Tłuszczaki zwykle nie dają objawów, mają postać miękkich, przesuwalnych guzków o wielkości od kilku milimetrów do kilku centymetrów. Z reguły nie powodują dolegliwości bólowych, a ich obecność stanowi jedynie problem estetyczny. W przypadku powiększania się zmiany może pojawić się ucisk na tkanki i nerwy, a gdy tłuszczak zlokalizowany jest głębiej, może on zaburzać pracę narządów.
Leczenie nie zawsze jest konieczne – małe i bezobjawowe tłuszczaki można pozostawić pod obserwacją. Wskazaniem do usunięcia jest głównie dyskomfort pacjenta lub lokalizacja w widocznych miejscach. Zabieg polega najczęściej na chirurgicznym wycięciu zmiany w znieczuleniu miejscowym i trwa kilkanaście minut. Rzadziej stosuje się odsysanie tkanki tłuszczowej, szczególnie w przypadku wielu drobnych zmian w jednej okolicy.
Nie istnieje skuteczna profilaktyka tłuszczaków, ponieważ ich rozwój związany jest głównie z predyspozycjami genetycznymi. Warto jednak unikać urazów i dbać o prawidłową masę ciała, co może ograniczać ryzyko powstawania nowych zmian.
Znamiona barwnikowe
Znamiona barwnikowe to zmiany skórne powstające z melanocytów, czyli komórek produkujących barwnik – melaninę. Mogą występować pojedynczo lub w grupach, w dowolnym miejscu na ciele. Najczęściej pojawiają się w dzieciństwie i młodości, zwykle do 20. roku życia. Na ich rozwój wpływają przede wszystkim predyspozycje genetyczne oraz promieniowanie słoneczne. Niektóre znamiona obecne są już od urodzenia.
Większość znamion nie wymaga leczenia i pozostaje jedynie defektem kosmetycznym. Wskazaniem do ich usunięcia może być jednak nieestetyczny wygląd, drażnienie przez ubrania lub biżuterię, a także niepokojące cechy, takie jak powiększanie się zmiany, nieregularne brzegi, nierówny kolor, średnica powyżej 6 mm, a także krwawienie czy swędzenie.
Znamiona można usuwać różnymi metodami, m.in. chirurgicznie, laserowo, za pomocą kriochirurgii czy elektrokoagulacji. Najczęściej stosowaną techniką jest wycięcie chirurgiczne w znieczuleniu miejscowym. Lekarz usuwa zmianę wraz z marginesem zdrowej skóry, a następnie zakłada szwy, które później zostają usunięte lub samoistnie się wchłaniają. Materiał zwykle trafia do badania histopatologicznego, aby potwierdzić łagodny charakter zmiany. Rana po zabiegu wymaga regularnej pielęgnacji i zmiany opatrunków.
Sam zabieg jest bezpieczny, jednak, jak każda procedura medyczna, może wiązać się z niewielkim ryzykiem, np. reakcji alergicznej na znieczulenie, infekcji, rzadziej uszkodzenia nerwu. Naturalnym następstwem jest także powstanie blizny, co należy wziąć pod uwagę szczególnie przy usuwaniu znamion z powodów estetycznych. W przypadku wystąpienia gorączki, nasilonego bólu czy ropnego wycieku z rany konieczna jest szybka konsultacja z lekarzem.
Torbiel pilonidalna
Torbiel pilonidalna, zwana też torbielą włosową, to przewlekłe zapalenie bruzdy międzypośladkowej. Powstaje najczęściej wskutek wrastania włosów w skórę, co prowadzi do stanu zapalnego i mikroropni. Stanom zapalnym sprzyjają wilgoć, ciepło, tarcie pośladków i obecność bakterii. Czynniki ryzyka to m.in. płeć męska, predyspozycje genetyczne, duże owłosienie, urazy kości ogonowej, długotrwałe siedzenie, otyłość, palenie i cukrzyca. W początkowej fazie torbiel może nie dawać objawów. Z czasem pojawia się wyciek treści surowiczej, a zablokowanie ujścia może prowadzić do ropnia objawiającego się bólem, obrzękiem, zaczerwienieniem, swędzeniem, gorączką i nieprzyjemnym zapachem.
Leczenie zależy od zaawansowania choroby. We wczesnym stadium stosuje się nakłucie ropnia, oczyszczenie oraz antybiotyki i leki przeciwzapalne. Mało inwazyjna ablacja endoskopowa pozwala usunąć wrastające włosy, przeprowadzić kauteryzację i szybciej wrócić do zdrowia. W zaawansowanych przypadkach konieczna jest operacja chirurgiczna – torbiel usuwa się w znieczuleniu ogólnym, a rana może goić się otwarcie lub częściowo zszyta, często z drenażem. Proces gojenia jest wtedy dłuższy i możliwe są powikłania, takie jak zakażenie czy krwawienie. Nawroty torbieli zdarzają się w około 30% przypadków, dlatego ważna jest profilaktyka: higiena, usuwanie włosów, unikanie długiego siedzenia, prawidłowa waga i luźne ubrania.
We Wrocławiu zabiegi wykonują dr Jakub Targowski, dr Dariusz Houdail i dr Kacper Szczudlik.
tel.: