Kamica pęcherzyka żółciowego
Kamica żółciowa to schorzenie polegające na obecności złogów, czyli kamieni, w pęcherzyku żółciowym lub drogach żółciowych. Kamienie te zbudowane są z substancji obecnych w żółci, takich jak cholesterol, barwniki żółciowe, białka, wapń oraz jony nieorganiczne. Choroba dotyka około 20% populacji, choć dokładne przyczyny jej powstawania nie są do końca poznane. Przypuszcza się, że zaburzenia składu żółci, często wywołane niezdrową dietą bogatą w cholesterol oraz problemami z kurczliwością pęcherzyka żółciowego, prowadzą do tworzenia się kamieni. Na powstawanie kamicy wpływ mają także czynniki takie jak płeć żeńska, ciąże oraz stosowanie hormonalnej antykoncepcji. Najczęstszym powikłaniem kamicy są kolki wątrobowe oraz ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego.
Polip pęcherzyka żółciowego
Polip pęcherzyka żółciowego to uwypuklenie błony śluzowej do jego wnętrza. Polipy dzielą się na prawdziwe, tj. gruczolaki i gruczolakoraki, które są nowotworami, oraz rzekome (pseudopolipy), które mają charakter łagodny i nie wykazują potencjału złośliwości. Polipy występują u około 5% populacji i najczęściej wykrywane są przypadkowo. Niewielka część polipów może prowadzić do zapalenia pęcherzyka lub dróg żółciowych, jeśli utrudniają odpływ żółci.
Diagnostyka chorób pęcherzyka żółciowego
Podstawową metodą diagnostyczną jest badanie ultrasonograficzne (USG) jamy brzusznej oraz badania krwi. W większości przypadków pozwalają one na postawienie diagnozy. W sytuacjach niejasnych lekarz może zlecić dodatkowe badania, takie jak tomografia komputerowa (TK) jamy brzusznej z kontrastem, cholangiografia rezonansu magnetycznego lub ERCP (endoskopowa cholangiopankreatografia wsteczna).
Leczenie chorób pęcherzyka żółciowego
Jedyną skuteczną metodą leczenia kamicy oraz polipów pęcherzyka żółciowego jest leczenie operacyjne.
Metody operacyjne
Zabiegiem z wyboru jest laparoskopowa cholecystektomia, która charakteryzuje się krótkim okresem rekonwalescencji, dobrym efektem estetycznym oraz niskim ryzykiem powikłań. Alternatywnie stosuje się klasyczną cholecystektomię, czyli otwarcie jamy brzusznej.
Przygotowanie do operacji
Na 2-3 dni przed planowanym zabiegiem zaleca się lekkostrawną dietę, unikanie pokarmów wzdymających, odpowiednie nawodnienie organizmu oraz zwiększenie aktywności fizycznej. Wskazane jest również powstrzymanie się od palenia tytoniu.
Bezwzględnie należy zaprzestać jedzenia i picia na co najmniej 8 godzin przed operacją. Rano przed zabiegiem ważna jest odpowiednia higiena osobista, ze szczególnym uwzględnieniem okolicy pępka. Podczas wizyty kwalifikacyjnej pacjent powinien poinformować lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach wpływających na krzepliwość krwi, takich jak aspiryna, Polocard, Acard, Warfin, Sintrom, Acenokumarol, Xarelto czy Pradaxa. Specjaliści zdecydują, które leki można przyjąć przed zabiegiem (najczęściej popijając niewielką ilością wody).
Przed operacją wymagane jest aktualne USG jamy brzusznej (nie starsze niż 3 miesiące) oraz przygotowanie dokumentacji medycznej dotyczącej leczenia przewlekłego. Lekarz zleci także niezbędne badania laboratoryjne i, w zależności od stanu zdrowia pacjenta, wykonanie RTG klatki piersiowej.
Przebieg operacji
Po wprowadzeniu pacjenta w znieczulenie ogólne chirurg wykonuje trzy niewielkie nacięcia na brzuchu (około 1-1,5 cm) – w okolicy pępka, pod mostkiem oraz pod prawym łukiem żebrowym. Przez te otwory wprowadza kamerę, źródło światła oraz narzędzia chirurgiczne do przeprowadzenia laparoskopowej cholecystektomii. Obraz wnętrza jamy brzusznej jest wyświetlany na monitorze, co pozwala na precyzyjne usunięcie pęcherzyka żółciowego. Po jego wycięciu jest on usuwany przez troakar w okolicy pępka, a rany zamykane szwami.
W nielicznych przypadkach podczas operacji pojawiają się trudności, takie jak nieprawidłowa budowa narządów lub krwawienie, co wymaga tzw. konwersji – otwarcia jamy brzusznej. Decyzję o konwersji podejmuje chirurg w trakcie zabiegu, kierując się dobrem pacjenta. Nie jest to powikłanie, lecz zmiana techniki operacyjnej.
Pobyt w szpitalu
Standardowy pobyt w szpitalu Medfemina we Wrocławiu trwa około 24 godzin. Pacjent zwykle opuszcza placówkę następnego dnia po zabiegu. Jak po każdym zabiegu mogą wystąpić skutki uboczne, takie jak ból, nudności, wymioty czy zawroty głowy. Pionizacja, czyli siadanie i wstawanie z łóżka, jest możliwa i zalecana jak najszybciej po operacji. Wieczorem można rozpocząć przyjmowanie klarownych płynów.
Rekonwalescencja po laparoskopowej cholecystektomii
Większość pacjentów wraca do normalnej aktywności w ciągu około tygodnia. Rany goją się zazwyczaj w ciągu około 10 dni. Powrót do pracy zależy od charakteru wykonywanych obowiązków, ale często możliwy jest już po 7 dniach. Normalną dietę można wznowić również w tym czasie. Aktywność fizyczną, w tym uprawianie sportu, można podjąć zwykle po upływie około 4 tygodni.
Powikłania laparoskopowej cholecystektomii
Cholecystektomia laparoskopowa to bezpieczny zabieg, o bardzo niskiej śmiertelności, wynoszącej około 0,2%. Do najczęstszych powikłań należą krwawienie i zakażenie miejsca operowanego. Rzadsze komplikacje to zakrzepica, zatorowość oraz przypadkowe uszkodzenia struktur anatomicznych jamy brzusznej. Jednym z poważniejszych powikłań jest uszkodzenie dróg żółciowych, które występuje u około 0,3-2,7% pacjentów.
W szpitalu Medfemina we Wrocławiu zabieg przeprowadzają doświadczeni lekarze chirurdzy:
- dr n. med. Janusz Orzechowski,
- dr n. med. Mirosław Czyżak,
- dr Jakub Targowski,
- dr Dariusz Houdail,
- dr Olaf Mędraś,
- dr Kacper Szczudlik,
- dr Aleksander Wójtowicz.
tel.: