Mięsień prosty brzucha znajduje się w centralnej części brzucha i składa się z dwóch części połączonych kresą białą. Normalnie mięśnie te przylegają do siebie wzdłuż kresy białej, jednak zdarza się, że kresa ta ulega osłabieniu i poszerzeniu, co powoduje rozchodzenie się mięśni. Taki stan nazywamy rozejściem (rozstępem) mięśni prostych brzucha.

Przyczyny powstawania rozejścia mięśnia prostego brzucha

U kobiet rozejście mięśni najczęściej pojawia się po ciąży. Powiększający się brzuch powoduje rozciąganie mięśni na boki, a po porodzie mięśnie powinny wrócić do kresy białej w ciągu kilku tygodni. U niektórych kobiet, zwłaszcza szczupłych, z dużym powiększeniem brzucha w czasie ciąży, mięśnie nie wracają do pierwotnego położenia. Czynniki zwiększające ryzyko to także: duża masa urodzonego dziecka, ciąża mnoga, kolejne ciąże oraz ćwiczenia angażujące skręty i zginanie tułowia w ostatnim trymestrze ciąży.

U mężczyzn główną przyczyną rozejścia jest otyłość typu brzusznego (androidalnego). Palenie tytoniu i nasilony kaszel zwiększają ciśnienie w jamie brzusznej, co prowadzi do rozciągnięcia lub nawet pęknięcia kresy białej.

Objawy rozejścia mięśnia prostego brzucha

Widocznym objawem jest przestrzeń między prawą i lewą stroną mięśni prostych brzucha, szczególnie nad i pod pępkiem. Gdy odległość ta przekracza 2-2,5 cm, konieczne jest podjęcie działań terapeutycznych.

Konsekwencje rozejścia mięśnia prostego brzucha

Nieleczone rozejście może prowadzić do wielu dolegliwości, takich jak nietrzymanie moczu, obniżenie narządów miednicy, przepuklina, bóle brzucha, pleców i miednicy, wzdęcia, zaparcia, biegunka oraz hemoroidy. Może również powodować skrzywienia kręgosłupa i wady postawy.

Leczenie rozejścia mięśnia prostego brzucha

Przy niewielkim rozstępie pomocne są odpowiednio dobrane ćwiczenia fizjoterapeutyczne. W przypadku dużego rozstępu, gdy podczas nacisku widoczne są jelita, konieczna może być operacja.

Operacja laparoskopowa rozejścia mięśnia prostego brzucha

Zabieg polega na zszyciu mięśni prostych i ich zbliżeniu. Standardowo wymaga to dużego nacięcia skóry, które pozostawia widoczną bliznę. Alternatywą jest operacja laparoskopowa, podczas której wykonuje się trzy niewielkie nacięcia w okolicy spojenia łonowego, niewidoczne pod bielizną. Mięśnie zszywa się za pomocą specjalnych narzędzi, a w przypadku dużych zmian stosuje się wewnętrzną siatkę wzmacniającą brzuch. Zabieg trwa od 1 do 3 godzin i przeprowadzany jest w znieczuleniu ogólnym.

Decyzję o kwalifikacji do operacji podejmuje chirurg, biorąc pod uwagę wielkość rozstępu oraz oczekiwania pacjenta. Jeśli rozejście powstało podczas pierwszej ciąży, zabieg najlepiej odłożyć do zakończenia planowanych porodów, ponieważ kolejna ciąża może spowodować rozerwanie szwów. Większość lekarzy zaleca też unikanie kolejnych ciąż po operacji.

Przygotowanie do operacji

Pacjent powinien być na czczo przez minimum 6 godzin przed zabiegiem. Konieczne jest wykonanie badań laboratoryjnych: morfologii, parametrów krzepliwości, poziomu elektrolitów, mocznika i kreatyniny. Szczegółowe wymagania omówi lekarz kwalifikujący do zabiegu.

Rekonwalescencja po operacji

Okres rekonwalescencji trwa około 2 tygodni, do momentu zagojenia rany. Pełny powrót do formy zajmuje 3-4 miesiące. Po operacji konieczne jest noszenie specjalnego gorsetu stabilizującego, który zapobiega rozchodzeniu się szwów i obrzękom, które mogą utrzymywać się nawet kilka miesięcy. Przez minimum 3 miesiące obowiązuje zakaz dźwigania ciężkich przedmiotów, a powrót do aktywności fizycznej powinien być stopniowy, zgodny z zaleceniami chirurga.

W Szpitalu Medfemina zabiegi laparoskopowego leczenia rozejścia mięśnia prostego brzucha wykonuje chirurg ogólny Dariusz Houdail. W razie pytań warto skonsultować się z lekarzem prowadzącym, aby rozwiać wszelkie wątpliwości dotyczące przebiegu leczenia i rekonwalescencji.