Torbiel jajnika to łagodna zmiana w obrębie jajnika, najczęściej o okrągłym kształcie i cienkich ścianach. Wypełnienie torbieli zależy od jej rodzaju:
- czynnościowa – klarowny płyn surowiczy,
- endometrialna („czekoladowa”) – gęsta, ciemna krew,
- skórzasta (potworniak) – płyn z domieszką łoju, fragmenty włosów czy zębów.
Torbiele często wykrywa się przypadkowo podczas badania USG. Niewielkie zwykle nie powodują objawów, jednak większe mogą uciskać narządy i dawać niespecyficzne dolegliwości: kłucie lub ciągnięcie w podbrzuszu, wzdęcia, parcie na pęcherz, powiększenie obwodu brzucha. Silny, nagły ból może oznaczać skręt torbieli lub jej pęknięcie – wymaga to pilnej konsultacji lekarskiej.
Kiedy leczyć operacyjnie?
Nie każda torbiel wymaga zabiegu.
- Torbiel czynnościowa często zanika samoistnie – zaleca się obserwację (USG co 3 miesiące) lub leczenie tabletkami antykoncepcyjnymi. Zabieg rozważa się przy średnicy >6 cm lub występowaniu bólu.
- Torbiel endometrialna – zwykle operuje się zmiany >3 cm lub w przypadku problemów z płodnością. Każdy zabieg na jajniku może zmniejszać rezerwę jajnikową, dlatego decyzję podejmuje się indywidualnie.
- Torbiel skórzasta – wymaga usunięcia i badania histopatologicznego.
Bezwzględne wskazania do operacji:
- skręt przydatków (ryzyko martwicy jajnika),
- pęknięcie torbieli z krwawieniem do jamy brzusznej.
Na czym polega zabieg?
Operacja polega na wyłuszczeniu torbieli z zachowaniem jajnika lub, w razie konieczności, usunięciu jajnika i jajowodu. Usuniętą tkankę bada się histopatologicznie.
Zalecana metoda: laparoskopia – przez niewielkie nacięcia w powłokach brzusznych wprowadza się kamerę i narzędzia chirurgiczne. Alternatywą jest laparotomia (większe nacięcie w podbrzuszu). Zabieg wykonuje się w znieczuleniu ogólnym.
Zalety i możliwe powikłania
Zalety operacji:
- całkowite usunięcie zmiany,
- uzyskanie wyniku histopatologicznego,
- szybki powrót do zdrowia.
Rzadkie, ale możliwe powikłania:
- uszkodzenie narządów (jelita, pęcherz, moczowód),
- krwawienia i infekcje,
- powikłania zakrzepowo-zatorowe,
- zrosty w jamie brzusznej,
- powikłania anestezjologiczne.
Powrót do formy
- Po laparoskopii: wypis zwykle następnego dnia, ból niewielki, powrót do normalnego trybu życia po ok. 2 tygodniach.
- Po laparotomii: hospitalizacja 2-3 dni, rekonwalescencja do miesiąca, wysiłek fizyczny stopniowo wznawia się do 6 miesięcy po zabiegu.
Przygotowanie do operacji
Przed zabiegiem konieczne jest wykonanie badań laboratoryjnych, czasem RTG klatki piersiowej i konsultacja internistyczna. W dniu zabiegu pacjentka powinna być na czczo (min. 8 godzin bez jedzenia i picia). Leki przyjmuje się zgodnie z zaleceniami, popijając niewielką ilością wody.
tel.: