O wadach wrodzonych macicy, ich rodzajach i leczeniu opowiada dr n. med. Zofia Borowiec ze szpitala Medfemina we Wrocławiu.

Czy wady wrodzone macicy powodują niepłodność?

Anomalie rozwojowe macicy (zwane także malformacjami lub nieprawidłowościami müllerowskimi) od dawna kojarzone są z poronieniami i powikłaniami położniczymi. Zwykle nie uniemożliwiają zajścia w ciążę, lecz wpływają na jej utrzymanie i prawidłowy rozwój. Dlatego, jeśli wykryje się je w trakcie diagnostyki niepłodności, należy traktować je jako dodatkowy czynnik ryzyka, a nie główną przyczynę problemu. Wyjątkiem jest macica przegrodzona, która może mieć większy wpływ na płodność i często wymaga leczenia.

Czym są wady wrodzone macicy?

To nieprawidłowe ukształtowanie narządu wynikające z zaburzeń w procesie jego rozwoju. Istnieje kilka typów wad, z których część leczy się operacyjnie, a inne wymagają jedynie obserwacji oraz szczególnego prowadzenia ciąży.

Przyczyny powstawania

Wady wrodzone macicy powstają w okresie życia płodowego w wyniku zaburzeń rozwoju wewnętrznych narządów płciowych. Nie potwierdzono jednoznacznie ich podłoża genetycznego, jednak podejrzewa się udział zaburzeń hormonalnych oraz czynników środowiskowych, takich jak promieniowanie jonizujące, zakażenia wewnątrzmaciczne, czy ekspozycja na toksyczne substancje i niektóre leki w czasie ciąży matki.

Moment powstawania

Rozwijają się bardzo wcześnie – w pierwszych miesiącach życia płodowego dziewczynki. Około 6. tygodnia ciąży układ rozrodczy żeński i męski wygląda tak samo. Między 9. a 12. tygodniem życia płodowego u zarodka żeńskiego dochodzi do połączenia przewodów Wolffa i Müllera, z których formują się jajowody, macica i pochwa. Jeśli proces ten zostanie zaburzony, powstają wady rozwojowe macicy. Często współistnieją one z anomaliami układu moczowego, ponieważ oba układy rozwijają się równolegle.

Jak często występują?

Dokładne określenie częstości jest trudne – w zależności od przyjętych kryteriów szacuje się ją na 0,16-10%. Przyjmuje się, że wady wrodzone macicy występują średnio u około 5,5% kobiet, najczęściej nie powodując objawów. Jednak wśród pacjentek z historią poronień odsetek ten jest wyraźnie wyższy.

Rodzaje wad

Ze względu na stosunkowo częste występowanie anomalii rozwojowych żeńskich narządów płciowych oraz istotne znaczenie ich rodzaju w planowaniu leczenia, od lat trwają prace nad precyzyjną klasyfikacją tych wad.