Wsparcie noworodków

Co to jest żółtaczka noworodkowa?

Żółtaczka noworodkowa, a dokładniej żółtaczka fizjologiczna, to bardzo częsta i zazwyczaj niegroźna dolegliwość u nowo narodzonych dzieci. Najczęściej pojawia się między 2. a 3. dobą życia i zwykle ustępuje samoistnie, choć czasem wymaga leczenia.

Podczas życia płodowego dziecko potrzebuje więcej czerwonych krwinek (erytrocytów). Po narodzinach ich nadmiar ulega rozpadowi, a w jego wyniku powstaje bilirubina – produkt uboczny tego procesu. W prawidłowych warunkach bilirubina jest przetwarzana w wątrobie i wydalana przez drogi żółciowe do jelit. Jednak u noworodków wątroba często nie jest jeszcze wystarczająco dojrzała, aby skutecznie usunąć bilirubinę. Jej nadmiar przenika do skóry i błon śluzowych, powodując charakterystyczne zażółcenie. Jeśli poziom bilirubiny nie przekracza ustalonych norm, dziecko jest jedynie obserwowane. Normy te zależą m.in. od wieku, masy ciała i stanu zdrowia noworodka oraz tego, czy urodził się o czasie.

Żółtaczka fizjologiczna nie jest chorobą, lecz objawem niedojrzałości wątroby. Skóra dziecka staje się żółta – najpierw na twarzy, potem na tułowiu, a czasem także na kończynach. Zażółcenie obejmuje też białka oczu. Kolor ustępuje w odwrotnej kolejności – twarz blednie jako ostatnia.

Rodzaje żółtaczki noworodkowej

• Żółtaczka fizjologiczna – występuje u około 50% noworodków urodzonych o czasie i niemal wszystkich wcześniaków. Pojawia się między 2. a 3. dobą życia i trwa zwykle 5–6 dni, ustępując samoistnie.

• Żółtaczka patologiczna – ma miejsce, gdy zażółcenie skóry pojawi się już w pierwszej dobie życia lub utrzymuje się zbyt długo (ponad 7–10 dni u noworodków donoszonych lub ponad 3 tygodnie u wcześniaków). Taka żółtaczka wymaga dokładnej diagnostyki, ponieważ może być objawem chorób metabolicznych, hematologicznych, infekcji czy konfliktu serologicznego (np. niezgodności grupy krwi lub czynnika Rh).

• Żółtaczka związana z karmieniem piersią – dotyczy około 15% noworodków karmionych naturalnie. Jej przyczyną może być zbyt późne rozpoczęcie karmienia lub zbyt rzadkie, nieefektywne karmienie, co zmniejsza wydalanie bilirubiny. Pojawia się zwykle w pierwszym tygodniu życia, a czasem utrzymuje się nawet do 12 tygodni. Leczenie nie jest konieczne, ale ważne jest częste i skuteczne karmienie oraz kontrola wagi dziecka. Spadek masy ciała powyżej 10% może świadczyć o nieefektywnym karmieniu.

Jak wygląda leczenie żółtaczki?

W Szpitalu Medfemina stosuje się nowoczesny bilirubinometr Dräger JM-105 – urządzenie pozwalające na bezbolesne i bezinwazyjne mierzenie poziomu bilirubiny przez skórę. Pomiaru dokonuje się codziennie rano i wieczorem podczas wizyt neonatologa. W razie wątpliwości wykonuje się dodatkowe badanie z krwi.

Jeśli poziom bilirubiny jest zbyt wysoki lub rośnie zbyt szybko, lekarz może zalecić fototerapię. Polega ona na naświetlaniu dziecka światłem ultrafioletowym (UV), które rozkłada bilirubinę w skórze, ułatwiając jej usuwanie z organizmu.

W Szpitalu Medfemina dostępne są:

• Lampy stacjonarne Dräger Photo-Therapy 4000 – dziecko może być naświetlane zarówno w inkubatorze, jak i w wózku, pod opieką mamy i personelu.
• System BilliBed firmy Medela – umożliwia fototerapię w standardowym łóżeczku, przy obecności mamy, także w nocy.

Terapia żółtaczki w domu

Noworodki z hiperbilirubinemią potrzebują nie tylko leczenia, ale też bliskości matki. Dzięki systemowi BilliBed możliwe jest prowadzenie terapii również po powrocie do domu. Szpital Medfemina jako pierwszy we Wrocławiu wprowadził możliwość wypożyczenia sprzętu do domowej fototerapii.

Z tej formy leczenia korzysta aż 99% rodziców dzieci urodzonych w szpitalu. Dzięki temu nie ma potrzeby przedłużania pobytu noworodków w placówce, jeśli nie występują inne niepokojące objawy.